ต่อมาจะรู้สึกว่าขณะเหยียด และงอข้อเข่ามีอาการปวด และหรือขัดในข้อ และมีเสียงลั่นในข้อ เนื่องจากผิวกระดูกภายในข้อเริ่มไม่เรียบและมีกระดูกงอกเกิดขึ้น ผู้ป่วยบางคนก็จะปรับตัวด้วยการไม่เหยียด หรืองอข้อเข่าจนสุด เมื่อเวลาผ่านไปนาน ๆ อาจทำให้เกิดปัญหาข้อติดขัดตามมา อาการเหล่านี้จะเป็นมากขึ้นถ้าข้อที่เสื่อมอักเสบนั้นถูกใช้งานมาก และต่อเนื่อง

             นอกจากอาการต่าง ๆ ที่กล่าวถึงแล้ว ผู้ป่วยส่วนใหญ่มักต้องปรับวิถีการดำเนินชีวิตใหม่ เพื่อให้อาการเหล่านี้ทุเลาหรือหายไปได้เป็นครั้งคราว เช่นการปรับตัวในเรื่องการงอข้อเข่า โดยการหลีกเลี่ยงการนั่งยอง ๆ การนั่งพับเพียบ การนั่งขัดสมาส การนั่งคุกเข่า และการขึ้นหรือลงบันไดบ่อย ๆ หรือหลายขั้น รวมถึงการปรับกิจกรรมประจำวัน เช่น ลดระยะทางการเดิน ไม่นั่งหรือยืนอยู่ในท่าเดียวนาน ๆ รวมถึงการใช้ไม้เท้าช่วยในการเดิน

ภาพถ่ายแสดงข้อเข่าของผู้ป่วยที่เสื่อมถึงระยะท้าย ซึ่งทำให้เข่าโก่งผิดรูปอย่างชัดเจน

           ปัญหาข้อเข่าโก่งผิดรูป ก็เป็นสิ่งที่พบได้บ่อยโดยเฉพาะในผู้ป่วยที่มีน้ำหนักมาก หรือมีน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นโดยกล้ามเนื้อไม่แข็งแรง เมื่อข้อเข่าโก่งมักจะเกิดปัญหาเอ็นรอบข้อเข่าหย่อนตัวด้านนอก ทำให้ข้อเข่าเริ่มดูโก่งมากขึ้น เมื่อยังคงใช้งานอย่างต่อเนื่อง จะเกิดการขัดหรือสึกหรอผิดปกติของผิวข้อด้านใน ซึ่งจะยิ่งส่งผลให้เข่าดูโก่งมากขึ้น ในผู้ป่วยบางคนอาจมีข้อเข่าที่มีรูปร่างโก่งตั้งแต่อายุน้อย ๆ อยู่แล้ว เมื่ออายุมากขึ้นก็มีโอกาสที่ข้อเข่าจะมีปัญหาได้มากกว่าผู้ที่ข้อเข่าดูรูปร่างปกติ

 

2. โรคข้ออักเสบ

           โรคข้ออักเสบในที่นี้หมายถึงมีการอักเสบของข้อเกิดขึ้น แต่ไม่ได้เกิดการติดเชื้อจากแบคทีเรีย กลุ่มโรคเหล่านี้มักเป็นโรคที่เกิดจากการที่ร่างกายสร้างสารอักเสบขึ้นมาต่อต้านกับเนื้อเยื่อของข้อเอง จึงมักเกิดการอักเสบคราวละหลาย ๆ ข้อ และมีอาการของข้ออักเสบแบบเป็น ๆ หาย ๆ หรือดีขั้นบ้างแต่มักหายไม่สนิท เช่น โรครูมาตอยด์อาไทรติส โรคเอสแอลอี โรคไรเตอร์ซินโดรม โรคซีโรเนกาทีฟสปอนไดโลอาโทรพาที เป็นต้น ในกลุ่มนี้โรครูมาตอยด์อาไทรติสเป็นโรคที่พบบ่อยที่สุด ผู้ป่วยที่เป็นโรคข้ออักเสบแบบนี้อาจเริ่มเกิดอาการเมื่ออายุยังน้อยได้ และไม่ได้สัมพันธ์กับการใช้งานหนักของข้อ อาจมีการผิดปกติของระบบอื่น ๆ ของร่างกายได้ หรือมีประวัติการเป็นโรคกรรมพันธ์ได

ภาพถ่ายแสดงผู้ป่วยที่มีข้อเข่าอักเสบทั้ง 2 ข้าง อาการรุนแรงจนทำให้ไม่สามารถเดินได้ จำเป็นต้องเคลื่อนไหวโดยการใช้รถเข็นช่วย

 

          ผู้ป่วยโรคเหล่านี้ที่มีอาการของข้อเข่าจะมีอาการปวด ในข้อเป็นอาการหลัก ร่วมกับอาการข้อแข็งหรือฝืดอยู่เป็นเวลานานโดยเฉพาะช่วงเช้า อาการของผู้ป่วย อาจไม่สัมพันธ์กับระยะเวลาที่เป็นโรค หรือรูปร่างภายนอกของข้อเข่า การเกิดข้อบวมอาจมีมากหรือน้อยก็ได้ ผู้ป่วยเหล่านี้อาจมีประวัติได้รับการรักษาโรคข้อ ด้วยยากลุ่มสเตียรอยด์ขนาดสูงอยู่เป็นเวลานาน จนมักเกิดข้อแทรกซ้อนจากการใช้ยานี้ เช่นกระดูกข้อสะโพกและข้อเข่าขาดเลือดมาเลี้ยง

 

3. โรคเก๊าท์

            เป็นโรคข้ออักเสบที่พบได้บ่อยอีกโรคหนึ่ง ซึ่งเกิดจากการที่มีผลึกของสารยูริคไปสะสมอยู่ในข้อ และทำให้เกิดอาการอักเสบของข้อเกิดขึ้น โรคนี้มักมีความสัมพันธ์กับการทานอาหารประเภทที่มีเครื่องในสัตว์ สัตว์ปีกบริเวณส่วนเนื้อที่มีสีเข้ม เช่นบริเวณปีกและน่อง หรือสัมพันธ์กับการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
ผู้ป่วยที่เป็นโรคนี้มักมีอายุประมาณ 35-40 ปีขึ้นไป พบว่าเพศชายเป็นโรคนี้บ่อยกว่าเพศหญิง ในเพศหญิงมักเกิดอาการหลังจากหมดรอบเดือนไปแล้ว โดยลักษณะการอักเสบมักเกิดขึ้นโดยเฉียบพลันในผู้ป่วยที่ปกติเป็นคนแข็งแรงดี มักเกิดที่ข้อเพียงข้อเดียวมากกว่าเกิดอักเสบหลายข้อ ข้อที่มักเป็นบ่อยก็คือ ข้อนิ้วเท้าโดยเฉพาะนิ้วโป้ง ข้อเท้า และข้อเข่า ในผู้ป่วยที่เป็นโรคนี้ใหม่ ๆ หรือไม่มาก มักหายแบบสนิทราวกับไม่มีอะไรเกิดขึ้นกับข้อนั้นมาก่อน แต่เมื่อการอักเสบเป็นเวลานานขึ้นหรือเป็นอยู่บ่อยๆ เวลาหายอาจยังคงมีอาการปวดหลงเหลืออยู่ เนื่องจากมีข้อเสื่อมเกิดขึ้นแล้ว

 

4. โรคข้อเสื่อมจากเคยมีเหตุต่าง ๆ ของข้อมาก่อน

            โรคนี้มีลักษณะของโรคเหมือนกับโรคข้อเสื่อมในผู้ป่วยสูงอายุทั่ว ๆ ไป แต่มีสาเหตุที่ทำให้เกิดโรคแตกต่างกัน คือมีสาเหตุมาจากการที่เคยมีกระดูกบริเวณข้อเข่าหัก หรือเคยมีเส้นเอ็นในข้อ หรือหมอนรองกระดูกในข้อฉีกขาดมาก่อน ต่อมาเมื่อมีการใช้งานของข้อเข่าต่อเนื่อง ก็เกิดข้อเปลี่ยนแปลงแบบเสื่อมลงโดยที่อายุของผู้ป่วยยังไม่มากสมกับวัยที่ควรจะเป็น ในรายที่ข้อเข่ามีการผิดรูปร่างอยู่ก่อนแล้วมักพบว่า การผิดรูปนั้นจะดูมากขึ้น และเป็นสาเหตุที่ทำให้ผู้ป่วยปวดมากและไม่สามารถปฏิบัติงานทั่ว ๆ ไปได้เป็นปกติ นอกจากนี้ผู้ป่วยบางรายอาจมีข้อเข่าอักเสบจากการที่เคยมีการติดเชื้อของข้อเข่ามาก่อน ทำให้ผิวข้อ และรูปร่างของกระดูกผิดรูปร่างไป เข่าจึงอักเสบได้ง่าย