------สิ่งสำคัญที่ผู้ป่วยที่รับการผ่าตัดเปลี่ยนข้อตะโพกเทียมต้องทราบ --------

รศ.นพ.อารี ตนาวลี
ภาควิชาออร์โธปิดิกส์
คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

การผ่าตัดเปลี่ยนข้อตะโพกเทียมทั้งข้อ หรือเฉพาะส่วนก้านหัวข้อตะโพก

ความทนทานของข้อเทียม

 

ข้อตะโพกเทียมอาจมีความทนทานต่อการใช้งานในผู้ป่วยแต่ละคนไม่เท่ากัน ทั้งนี้มีปัจจัยหลายอย่างที่เป็นสาเหตุ เช่น กิจกรรมในชีวิตประจำวันของผู้ป่วย น้ำหนักตัว เทคนิคการผ่าตัดของแพทย์ อย่างไรก็ตามข้อเทียมทุกชนิดไม่ทนทานเท่ากับข้อที่ธรรมชาติสร้างมา การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเทียมจึงอาจไม่สามารถทนทานยาวนานตลอดอายุของผู้ป่วยที่มีอายุยืน จึงเป็นสาเหตุให้ผู้ป่วยบางรายต้องได้รับการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเทียมใหม่อีกครั้ง ซึ่งโดยทั่วไปความทนทานของข้อตะเทียมควรยาวนานเกิน 10 ปี

สิ่งที่ผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดเปลี่ยนข้อตะโพกเทียมควรระมัดระวัง

o การมีกิจกรรมประจำวันที่มาก และหนักเกินไป เช่น วิ่ง หรือ กระโดดอยู่เป็นประจำ เพราะทำให้ข้อหลุดหลวม หรือแตกหักได้
o ควรบริหารกล้ามเนื้อรอบข้อ และปฏิบัติตัวตามที่แพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด
o ควรมาพบแพทย์ตามนัดเสมอ เพราะแพทย์อาจช่วยให้ทราบความผิดปกติที่เกินแต่เนิ่น ๆ ได้
o กิจวัตรประจำวันที่เหมาะสม คือ

• หลีกเลี่ยงการยกของหนัก
• หลีกเลี่ยงการขึ้น-ลงบันไดที่บ่อยเกินไป
• ควบคุมน้ำหนักให้เหมาะสม คือไม่อ้วน
• หลีกเลี่ยงการออกกำลังกาย หรือเล่นกีฬา ชนิดมีการกระโดด เช่น การวิ่ง การเล่นสกี เป็นต้น
• หลี่กเลี่ยงการก้มพร้อมกับยันลงน้ำหนัก เช่น การปีนเขา หรือบันไดที่ชัน
• หลีกเลี่ยงการนั่งยอง ๆ หรือนั่งเตี้ย

ข้อแทรกซ้อนที่เกิดขึ้นได้

การผ่าตัดเปลี่ยนข้อตะโพกเทียมอาจทำให้เกิดข้อแทรกซ้อน (ซึ่งพบได้น้อยมาก) ดังต่อไปนี้

o ติดเชื้อ
o ข้อเทียมหลุดหลวม
o ข้อเทียมชำรุด หรือ หัก
o กระดูกหักบริเวณ รอบ ๆ ข้อเทียม
o แนวขาผิดปกติ
o ข้อเทียมหลุดเคลื่อน
o หินปูนจับรอบ ๆ ข้อเทียม
o เส้นประสาททำงานผิดปกติ
o เส้นเลื่อดฉีกขาด
o เจ็บปวดบริเวณที่ผ่าตัด
o ลิ่มเลือดอุดตันที่ขา
o ข้อแทรกซ้อนจากการให้ยาสลบ หรือ การบล็อคหลัง
o ข้อแทรกซ้อนจากโรคทางอายุรกรรม

ผู้ป่วยที่มีโอกาสเกิดข้อแทรกซ้อนได้สูงกว่าคนทั่วไป

o ผู้ป่วยที่มีทางอายุรกรรมที่ควบคุมไม่ได้ดี เช่น โรคหัวใจ โรคไต โรคเบาหวาน
o ผู้ป่วยที่น้ำตัวมากเกิน 102 กิโลกรัม
o ผู้ป่วยที่กระดูกบางมาก หรือกระดูกมีขนาดเล็กมาก
o ผู้ป่วยที่คาดหวังผลการรักษามากกว่าคนทั่วไป หรือกังวลมากผิดปกติ